برگه: سئوالات متداول

در ویدئو زیر نحوه دسترسی به “نرخ ارز سنا” در نسخه موبایل نمایش داده شده است:

اگر پس از مشاهده ویدیو، همچنان ابهام یا سئوالی در این رابطه داشتید لطفا از یکی از کانال های پیش بینی شده با ما تماس حاصل فرمایید.

نحوه دسترسی به “نرخ ارز نیما” در ویدیو زیر نمایش داده شده است:

اگر پس از مشاهده ویدیو، همچنان ابهام یا سئوالی در این رابطه داشتید لطفا از یکی از کانال های پیش بینی شده با ما تماس حاصل فرمایید.

نحوه دسترسی به ” نرخ حواله های ارزی ” در ویدیو زیر نمایش داده شده است:

همچنین در ویدیو زیر نحوه دسترسی به “نرخ حواله های ارزی” در نسخه موبایل نمایش داده شده است:

اگر پس از مشاهده ویدیو، همچنان ابهام یا سئوالی در این رابطه داشتید لطفا از یکی از کانال های پیش بینی شده با ما تماس حاصل فرمایید.

نحوه دسترسی به “نرخ دلار هرات” در ویدیو زیر نمایش داده شده است:

همچنین در ویدیو زیر نحوه دسترسی به “نرخ دلار هرات” در نسخه موبایل نمایش داده شده است:

اگر پس از مشاهده ویدیو، همچنان ابهام یا سئوالی در این رابطه داشتید لطفا از یکی از کانال های پیش بینی شده با ما تماس حاصل فرمایید.

نحوه دسترسی به “نرخ دلار سلیمانیه” در ویدیو زیر نمایش داده شده است:

همچنین در ویدیو زیر نحوه دسترسی به “نرخ دلار سلیمانیه” در نسخه موبایل نمایش داده شده است:

اگر پس از مشاهده ویدیو، همچنان ابهام یا سئوالی در این رابطه داشتید لطفا از یکی از کانال های پیش بینی شده با ما تماس حاصل فرمایید.

به طور کلی این دو مقوله دارای تفاوت های جدی و ریشه ای هستند چرا که ارز دولتی از مراجع رسمی دولتی با نرخ هایی به مراتب پایین تر از ارز آزاد و صرفا جهت استفاده در واردات مایحتاج ضروری عمومی قابل استفاده است حال انکه ارز آزاد، برای مصارف شخصی شهروندان و به خواست آنها، از مراجع نامشخص و با قیمتی بسیار بیشتر از ارز دولتی قابل تهیه می باشد.

از منظر تامین و عرضه، ارز دولتی را دولت تامین و ارایه می کند در حالیکه عرضه کننده ارز آزاد، صرافی ها یا دلالان بازار می باشند. از نظر قیمت، ارز دولتی به مراتب ارزان تر از ارز آزاد است همچنین از زاویه مصرف، با استفاده از ارز آزاد می توان اقدام به واردات کلیه کالاها نمود در حالیکه ارز دولتی صرفا به برخی کالاهای اساسی و دارو و …. تعلق می گیرد. از منظر سفارش دهنده هم ارز دولتی صرفا از مجاری دولتی و بانک های عامل قابل تهیه است در حالیکه ارز آزاد را باید با مراجعه به دلالان بازار یا برخی صرافی ها یا شرکت ها سفارش داد. از زاویه منشا تامین ارزی هم، ارز دولتی عمدتا ارز حاصل از فروش نفت خام، گاز، محصولات پتروشیمی و سایر میعانات حوزه انرژی است در حالیکه منشا ارز آزاد برای خریدار هرگز روشن و مشخص نیست.

در حقیقت این دو سامانه و نرخ های آنها هیچ گونه ارتباط معناداری با یکدیگر ندارند. سامانه سنا، سامانه ای است که صرافان موظف به درج معاملات خود در آن می باشند و میانگین متوسط نرخ های ثبت شده آنها، در قالب نرخ های اعلامی سنا ارایه می شود اما سامانه نیما به نوعی یک بستر معاملات الکترونیک است که با هدف تامین ارز برای واردات کالاها با قیمت کنترل شده ایجاد گردیده است و صادرکنندگان از طریق صرافی ها که نقش کارگزار را در این سامانه بر عهده دارند بهای ریالی ارز حاصل از صادرات خود را دریافت می کنند و از طریق همین کارگزاران و با نرخ های سامانه نیما، ارز مورد نیاز واردکنندگان برای واردات کالاها تامین و تسویه می شود واردکنندگان نیز ما به ازای ریالی آن را به کارگزار که همان صرافی ها باشند پرداخت می کند.

در واقع کارکرد و نقش های تعریف شده این دو سامانه ارتباطی با یکدیگر ندارند و بانک مرکزی هم تعاریف روشنی از حدود و کارکردهای این دو سامانه ارایه نداده است صرفا اعلام شده که هر دو سامانه با هدف کمک به ساماندهی بازار ارز راه اندازی شده اند که البته به دلایل بسیار زیاد، هر دو هم در این امر ناموفق بوده و چشم انداز چندان روشنی هم جهت رویه و خط مشی آتی آنها اعلام نشده است. گفتنی است سامانه سنا از قدمت بیشتری نسبت به سامانه نیما برخوردار است اما به نظر می رسد که نیما از انسجام و ساختار معنادارتر و موثرتری بهره می برد.

ارز نیمایی که عموما نرخی پایین تر از ارز آزاد دارد صرفا از طریق سامانه نیما و طی شرایط و ضوابطی ویژه و صرفا توسط واردکنندگان قانونی با طی کردن مدارج و مراحل معین شده بانک مرکزی قابل دریافت می باشد در واقع این ارز مختص واردکنندگان کالاهای مصرفی مجاز است. محل تامین ارز در این سامانه نیز ارزهای حاصل از صادرات است که مجددا با نرخ نیما و از طریق صرافی های مجاز در نقش کارگزار به صادرکنندگان پرداخت می گردد لذا این ارز برای عموم مردم قابل دسترسی نیست و امکان دریافت و استفاده از آن برای مصارف شخصی میسر نمی باشد. در برابر ارز آزاد قرار دارد که از طریق دلالان یا برخی صرافی ها و مراجع دیگر قابل تهیه است و نرخی به مراتب بالاتر از ارز نیمایی داشته و قابل مصرف در کلیه مصارف شخصی خریدار می باشد.

این نکته هم گفتنی است که فاصله نرخ دلار در سامانه نیما با بازار آزاد، همچنان انگیزه‌ برخی صادرکنندگان در عدم اعلام و ثبت ارز حاصل از صادرات خود در سامانه نیما می باشد که بر طبق قوانین اعلام شده، عملی غیر قانونی است و می تواند مجازات و تبعات دامنه داری برای صادرکننده به همراه داشته باشد.

اساسا نمی توان نوسانات و تحولات بازارهای ارزی جهان را با نوسانات داخلی بازار ارزمرتبط دانست. در واقع می توانیم این دو بازار را همچون دو جزیره مجزا و غیر مرتبط تلقی کنیم. دلیل این امر عدم اتصال بازار داخلی ارز به بازار جهانی مبادلات ارزی است. این در شرایطی است که در حال حاضر، امکان مبادله، سرمایه گذاری و خرید و فروش عموم ارزهای کشورها در بازار مبادلات ارزی یا فارکس فراهم آمده و فعالان فارکس می توانند در کسری از ثانیه، اقدام به خرید، مبادله یا معاوضه ارزهای خود به ارز دلخواه نمایند لذا به جهت عدم اتصال بازار داخلی و خارجی، نمی توان اثر همبسته یا مستقیمی بین نوسانات آنها یافت.

نوسانات بازار جهانی ارزها تابع شرایط اقتصادی کشورها، روند توسعه، صنایع برتر و دستاوردهای تکنولوژیک شان، سیاست های پولی بانک های مرکزی کشورهای متبوع و همچنین مقدار ذخایر ارزی، میزان درآمدهای حاصله و بسیاری از پارامترها و شاخص های اقتصادی دیگر است. در مقابل نوسانات بازار ارز داخلی به طور عمده ناشی از میزان عرضه و تقاضا، سیاست های پولی و مالی بانک مرکزی، میزان تزریق ارز به بازار، جو روانی جامعه، برآورد فعالان این بازارها از نوسانات و تحولات آتی، دامنه و شدت تحریم ها و سایر عوامل می باشد. لذا به طور خلاصه در مقام قیاس می توانیم بگوییم با دو بازاری مواجهیم که فرآیندها، عوامل اثرگذار و شرایط حاکم بر آنها، کاملا متفاوت و از یکدیگر منفک می باشد.

نرخ های اعلام شده در سامانه سنا، یک شاخص اقتصادی تلقی می شوند و به نوع خاصی از ارز که در عالم واقع قابل خرید و فروش است اطلاق نمی شود. آنچه در سامانه سنا انجام می پذیرد عبارت است از محاسبه میانگین نرخ خرید و فروش ارزها بر پایه معاملات ثبت شده صرافی های مجاز سراسر کشور، لذا سامانه سنا را باید نوعی سنجش گر و پردازش گر اطلاعات مالی جهت تهیه و اعلام یک شاخص اقتصادی تلقی کرد نه به عنوان منبعی برای تامین و ارایه ارز.