برگه: سئوالات متداول

اگر سرمایه گذاران برای تحلیل یک شرکت، بر سود هر سهم که حاصل تقسیم سود خالص یک مؤسسه که بر سهام عادی است به عنوان جزء کلیدی در تحلیل اوراق بهادار متمرکز شوند، باید بدانند EPS چگونه به وجود آمده (منشاء آن چیست) و بیانگر چیست؟ برای سرمایه گذاران، نمودار EPS اغلب، یک خط حدی در صورتهای مالی یک شرکت است. به علاوه، آنها قبل از تلاش برای تخمین EPS باید بدانند EPS چیست. تغییر در سود حسابداری به واسطۀ یک تغییر در روشهای حسابداری، در فهم سود برای سرمایه گذاران مهم میباشد. آنچه سرمایه گذاران، سعی در تعیین آن دارند قدرت سودآوری “صحیح” یک شرکت است زیرا نهایتاً آنها تلاش میکنند تا سود آینده را پیشبینی کنند، اگر چه یک تغییرات کوچک برای کوکاکولا زیاد مهم نیست، ولی تغییرات بوجود آمده از تعدیلات حسابداری، برای شرکت های دیگر، در زمان های مختلف بسیار زیاد بوده است. به طور کلی، سرمایه گذاران باید بر سود قبل از تغییرات در استانداردهای حسابداری تکیه کنند.

تجزیه و تحلیلگر یا سرمایه گذار باید چند ویژگی را که جزء عوامل کمی مهم صنعت هستند مورد بررسی قرار دهند. فهم این عوامل به سرمایه گذاران در تحلیل صنعت خاص و ارزیابی افق های آتی کمک خواهد کرد.

مایکل پورتر مباحث مهمی را در خصوص استراتژی رقابتی ارائه کرده است که دربرگیرنده بررسی وضعیت رقبا در یک صنعت است. توانایی رقابت در یک صنعت تعیین کننده قدرت صنعت در حفظ بازده بالاتر از میانگین است. این توانایی، به شانس بستگی ندارد، بلکه بازتاب عواملی اساسی است که به ۵ عامل رقابتی مهم بستگی دارد:

۱. تهدید رقبای تازه وارد

۲. قدرت مذاکره ( چانه زنی) خریداران

۳. تهدید محصولات یا خدمات جایگزین

۴. رقابت میان رقبای موجود

۵. قدرت مذاکره (چانه زنی) عرضه کنندگان (تامین کنندگان)

این پنج نیروی رقابتی، سودآوری صنعت را تامین میکنند برای اینکه این عوامل بر اجزای بازده سرمایه گذاری تاثیر میگذارند. شدت هر یک از این عوامل تابعی از ساختار صنعت است.

همانگونه که پیشتر اشاره شد در شرایط معینى P/E مىتواند ما را در تعیین بالا یا پایینبودن ارزش یک شرکت کمک کند. همچنین کاربرد P/E محدود به شرایط خاصی است. اما علاوه بر این دامهاى دیگرى نیز در تحلیل P/E وجود دارد که در ادامه درباره برخى از آنها بحث می شود.

قیمت سهام بازتاب انتظارات سرمایهگذاران از ارزش و رشد آینده شرکت است. میزان سود (EPS) معمولاً مبتنى بر سودهاى (EPS) گذشته است. اگر شرکتى در مرحله رشد قرار دارد سودش باید رشد کند. در نتیجه تفسیرى بهتر از P/E آن است که خوشبینى بازار از آینده رشد یک شرکت را بازتاب مىدهد.

سود یک معیار حسابدارى است که در محاسبه آن از حسابداری تعهدی استفاده مىشود. معیارهاى اندازهگیرى سود بر طبق اصول حسابدارى متداول مقرر مىشوند. این اصول در گذر زمان تغییر مىکند و در هر کشورى نیز متفاوت از دیگر کشورها است. از این رو محاسبه سود (EPS) بسته به چگونگى دفتردارى و حسابدارى مىتواند به صورتهاى متفاوت ارائه شود. در نتیجه مقایسه سود (EPS) با یکدیگر گاهى به مقایسه سیب و پرتقال می ماند.

(P/E ) یا نسبت قیمت به سود یکى از نسبتها به منظور قیمتگذارى سهام است. هر چند محاسبه P/E بسیار ساده است اما تفسیر آن به سادگی محاسبه آن نیست. تحت شرایط خاصی این نسبت بسیار گویا و در شرایط دیگری ممکن است بى معنا جلوه کند. از این رو، برخی از سرمایهگذاران این اصطلاح را نادرست به کار مىگیرند و در تصمیماتشان ممکن است بیش از اندازه به آن وزن دهند.

آیا اندازه رشد گذشته شرکتها مى تواند معرف نرخ هاى انتظارى از رشد آینده باشد؟ هر چند پاسخ این پرسش نمی تواند صریح باشد اما در عمل سرمایهگذاران براى پیش بینى سود (EPS) و محاسبه P/E از نرخ هاى رشد گذشته استفاده می کنند.

مقایسه شرکتها تنها در صورتى فایدهمند است که به یک صنعت تعلق داشته باشند، مثلاً شرکتهاى صنعتى با رشد پایین عمدتاً داراى ضرایب P/E پایین هستند. چون به رغم ثبات صنعت رشد پایینى دارند. از طرف دیگر شرکتهاى صنعتى با رشد بالا به دلیل انتظار رشد سودهای آتی از P/E هاى بالایى برخوردارند.

بسیاری از سرمایه گذاران به دنبال پیشبینی تغییرات در بازارهای مالی هستند. آنها نه تنها به دنبال چرایی و نحوه کار فعلی این بازارها هستند، بلکه به دنبال فهم وضعیت آینده آنها نیز هستند. سرمایه گذاران به عنوان قسمتی از این فرایند به تحلیل کلی اقتصاد نیاز دارند. پیشبینی صحیح و پیوسته بازار سهام، مخصوصاً پیشبینی های کوتاه مدت، برای هر شخصی غیرممکن است. شواهد قویی که از کارایی بازار وجود دارد نشان دهنده این است که تغییرات بازار را نمیتوان براساس اطلاعات مربوط به تغییرات گذشته پیشبینی کرد. دلیل دیگر اینکه حتی مدیران حرفهای پول هم قادر نیستند از طریق اطلاعات موجود، بازار را پیشبینی نمایند و شواهد موجود در عملکرد موفقیت سرمایه گذاران حرفهای این ادعا را تائید میکند. آنچه که ما در اینجا به دنبال آن هستیم شناسایی نشانه ها و علائم کلی اقتصاد و جهت بازار و مدت تغییرات احتمالی آن است. برای مثال، اگر با اطمینان ادعا کنیم که شاخص بازار در یک سال از ۵۰۰۰ به ۳۰۰۰ خواهد رسید کار عاقلانه ای به نظر نمیرسد. همچنین، یک پیشبینی قوی مانند افزایش ۱۰ درصد سود سهام شرکت در سال آینده، چندان اساس محکمی نخواهد داشت. در واقع بسیاری از سرمایه گذاران و حتی برخی از سرمایه گذاران حرفه ای نمی توانند به طور پیوسته تغییرات را پیشبینی نمایند. بنابراین، با توجه به این وضعیت، آنها چه کار باید انجام دهند؟ بهترین روش برای بسیاری از سرمایه گذاران فهم این مطلب است که آنها نمی توانند به طور پیوسته تغییرات بازار را پیشبینی کنند، اما این مطلب را نیز باید درک کنند که شرایط ادواری می تواند به آنها کمک کند.